We zoeken nieuwe energie. Terwijl 30% als warmte verdwijnt.

Veel energie gaat verloren. Gemeenten zien het vaak niet.

Veel energie gaat verloren in de vorm van warmte. Bij veel industriële processen, energieproductie en infrastructuur ontstaat warmte die niet wordt benut. In verschillende studies wordt geschat dat ongeveer 20–30% van de gebruikte energie uiteindelijk als restwarmte verloren gaat. Deze warmte verdwijnt bijvoorbeeld via koelsystemen, schoorstenen of waterstromen.

Een deel van deze restwarmte kan in principe opnieuw worden gebruikt, bijvoorbeeld voor verwarming van gebouwen of via warmtenetten. Daarvoor is het wel nodig om inzicht te hebben in waar warmte vrijkomt en waar warmtevraag aanwezig is.

Restwarmte: een onbenutte energiebron

Restwarmte ontstaat bij veel processen in onze directe omgeving. Denk bijvoorbeeld aan warmte uit industriële processen, afvalwaterinstallaties of datacenters.

In veel gevallen verdwijnt deze warmte ongebruikt in de lucht of het water. Tegelijkertijd zoeken gemeenten en netbeheerders naar duurzame warmtebronnen voor woningen, utiliteitsgebouwen en nieuwe wijken.

Voorbeelden van bronnen waar restwarmte vrijkomt zijn:

• datacenters
• afvalwaterzuiveringsinstallaties
• industriële processen
• zwembaden
• energiecentrales
• koelinstallaties

Deze warmte kan in sommige gevallen opnieuw worden ingezet, bijvoorbeeld via warmtenetten of lokale energiesystemen.

Het benutten van restwarmte kan daarmee bijdragen aan een efficiënter energiesysteem en aan het verminderen van energieverlies.

De echte uitdaging: vraag en aanbod bij elkaar brengen

De energietransitie draait daarom niet alleen om het produceren van nieuwe energie. Een minstens zo belangrijke vraag is hoe bestaande energie beter kan worden benut.

Daarvoor is inzicht nodig in twee zaken:

• waar energie vrijkomt

• waar warmtevraag ontstaat

Zonder dat inzicht blijven kansen vaak onbenut. Restwarmte kan bijvoorbeeld beschikbaar zijn in een industriegebied, terwijl een woonwijk met warmtevraag enkele kilometers verder ligt. Zonder ruimtelijk inzicht is het moeilijk om dergelijke koppelkansen te herkennen.

Daarom wordt energie steeds vaker beschouwd als een gebiedsgericht vraagstuk. Niet alleen de energiebron is belangrijk, maar ook de locatie van vraag, infrastructuur en bestaande bebouwing.

Van energiebron naar gebiedsgericht inzicht

Om restwarmte effectief te benutten, moeten verschillende soorten data bij elkaar worden gebracht.

Dat gaat bijvoorbeeld om informatie over:

• warmtebronnen

• warmtevraag van gebouwen

• bestaande infrastructuur

• ruimtelijke ontwikkeling

• energiepotentie in een gebied

Door deze gegevens ruimtelijk te combineren ontstaat inzicht in waar energie beschikbaar is en waar deze mogelijk gebruikt kan worden.

Dit helpt gemeenten en adviseurs om beter te beoordelen waar koppelingen tussen warmtebronnen en warmtevraag realistisch zijn.

Warmte-inzicht met Duurzaamheidskaart

Met Warmte-inzicht van Duurzaamheidskaart kunnen gemeenten deze informatie samenbrengen in één overzicht.

Door energiebronnen, restwarmte en warmtevraag ruimtelijk te visualiseren ontstaat inzicht in waar energie verloren gaat en waar kansen liggen om deze energie opnieuw te benutten.

Dit ondersteunt gemeenten bij:

• het identificeren van restwarmtepotentie

• het analyseren van warmtevraag per gebied

• het verkennen van koppelkansen tussen vraag en aanbod

• het onderbouwen van keuzes in de warmtetransitie

Zo wordt energie niet alleen een technisch vraagstuk, maar ook een ruimtelijk beleidsvraagstuk.

Energie uit eigen regio

In een tijd waarin energie steeds vaker onderwerp is van geopolitiek en internationale afhankelijkheid, is het opvallend hoeveel energie lokaal al beschikbaar is.

Door beter inzicht te krijgen in waar energie vrijkomt en waar deze nodig is, kunnen regio’s een deel van hun energiepotentieel dichter bij huis benutten.

De energietransitie gaat daarom niet alleen over nieuwe energiebronnen.

Het gaat ook over een andere vraag:

hoe benutten we de energie die er al is?

👉duurzaamheidskaart.nl/producten